Космология

Жаратылыс

Космология тақырыбына келгенде біз алдындағы мақалалада айтылып кеткендей Веда жазбаларына жүгіне отырып, ведалық ғұлама данышпандардың білімі мен тәжірибелеріне сүйенеміз. Егер төменде көрсетілген бес компонент жоқ болса, жаратылыс процесін жүзеге асыру мүмкін емес:

1) сезім; 2) ерік; 3) ойлау; 4) білім; 5) әрекет.

Бұл бес компонент жаратылу процесі үшін өте қажет, өйткені өлі материяның өзі ештеңе жасауға қабілетті емес. Жасау процесі оны біреу бақылап, басқарған жағдайда ғана жүруі мүмкін. Заттың өзі тек жойылуы мүмкін. Осыған байланысты мысал келтіруге болады. Сіз үй салып жатырсыз делік. Белгілі бір уақыт өткеннен кейін бұл үй құлайды, бірақ ол басқа үй сала алмайды. Ал егер құлаған үйдің орнында жаңасы пайда болғанын қаласақ, онда бізге біріншіден, бұл үй керек деп ойлайтын, екіншіден, оны салғысы келетін, үшіншіден, құрылысты жоспарлайтын адам керек, төртіншіден, ол оны қалай салуды білетін, ақырында, ол құрылысты жүзеге асыру үшін белгілі бір әрекеттерді жасауы керек. Сонымен, біз көріп отырғанымыздай, қарапайым үйді құру да осы бес компоненттің болуын талап етеді, ғаламның жаратылуы туралы не айта аламыз. Сонымен, ғарыштық көрініс жоғары ерік, кемел ойлау, абсолютті білім мен қателеспейтін іс-әрекеттің рухани сезімін біріктіру нәтижесінде туындайды.

«Ғарыштық көрініс» дегенде біз екі әлемді түсінеміз: рухани және материалдық немесе фәни әлем.

Рухани әлемде жаратылыс жоқ, өйткені барлық планеталар мәңгілік. Мәңгілік дегеніміз уақыттың басы да, аяғы да жоқ нәрсе. Рухани ғаламшарлар ешқашан жаратылған емес, сондықтан оларды жою мүмкін емес. Олар бұзылмайтын, мәңгілік, таусылмайтын, шексіз, ал олардың тіршілігінде уақыттың басы немесе аяғы жоқ; олар материалдық уақыт пен кеңістіктің шектеулеріне ұшырамайды. Біз рухани планеталарды екі себеппен көре алмаймыз:

1) олар ең жоғарғы өлшемге жатады;

2) олар біздің ғаламнан тыс.

Біздің материалдық көзімізбен біз жоғары өлшемге жататын заттарды көре алмаймыз және, әрине, біз өз ғаламымыздан тыс заттарды көре алмаймыз.

Рухани әлемнен айырмашылығы, жаратылыс процесі материалдық әлемде жүреді. Материалдық планеталар белгілі бір сәтте жасалады, сонымен бірге белгілі бір сәтте жойылады. Материалдық планеталар мәңгілік емес және уақыт пен кеңістіктің әсеріне ұшырайды.

Рухани да, материалдық дүние де әрекет энергиясының көрінісі. Олардың екеуінің шығу тегі сияқты бірдей бастапқы көзі бар. Барлық ғарыштық көріністердің осы жоғарғы бастау көзінен браһмаджиоти деп аталатын рухани жарық үнемі шығып тұрады. Браһмаджиотидің немесе жарқыраған жарықтың бір бөлігі махат-татвамен немесе материалдық қуатпен жабылған. Қалғандарында, нұрға толы рухани аспанның көп бөлігі, көптеген рухани планеталар бар.

Құдай Тағаланың біздің түсінігімізден тыс энергиясы бүкіл жаратылысқа енеді. Ол жан-жақты барлығын қамтып, барлық планеталық жүйелерді өз энергиясымен демеп тұрады. Құдай Тағаланың энергиясы үш компонентке бөлінеді: сандһини, самвит және хладини. Басқаша айтқанда, Ол болмыстың, білім мен бақыттың толық көрінісі. Жаратқан Иеміздің жиынтық энергиясы санһинидің төрттен үш бөлігі рухани әлемде, ал төрттен бірі материалдық әлемде көрінеді.

Рухани әлем – Жоғарғы Иеміздің энергиясының төрттен үш бөлігі, ал бұл материалдық әлем Оның қуатының төрттен бір бөлігі ғана. Рухани әлем Иеміздің энергиясының төрттен үш бөлігін қамтитындықтан, оны три-пада-вибһути деп атайды. Материалдық әлем, Иеміздің энергиясының төрттен бірінің көрінісі ретінде, эка-пада-вибһути деп аталады. Три-пада-вибһути екі болмысты қамтиды:

1) Голока-дһама

2) Хари-дһама.

Эка-пада-вибһути тіршіліктің бір ғана аймағын қамтиды, ол:

1) Деви-дһама.

Голока-дһама, сондай-ақ Голока Врндавана деп аталады, бұл барлық ғарыштық көріністердің жоғарғы планетасы. Голока-дһаманың астында Хари-дһама орналасқан, онда Вайкунтһалока деп аталатын сансыз рухани планеталар бар. Хари-дһаманың астында Махеша-дама орналасқан, ол Садашиволока деп те аталады. Хари-дһама мен Деви-дһама арасында орналасқан Махеша-дхама – шекара аймағы. Ал соңында Махеша-дһаманың астында миллиондаған және миллиардтаған материалдық планеталары бар шексіз материалдық әлемді қамтитын Деви-дама жатыр.

Осылайша, тіршіліктің осы төрт саласы келесі тәртіпте орналасқан:

1) Голока-дһама;

2) Хари-дһама;

3) Махеша-дһама;

4) Деви-дһама.

Құдай Тағала Өзінің ерекше күштерінің көмегімен бүкіл ғарыштық көріністі сақтайды және оның тіршілігін сақтайды. Ол Өзінің жоғарғы рухани планетасы Голока Врндавананы өзінің ләззат күшімен қолдап тұрады. Ол молшылық энергиясымен Вайкунтһалока деп аталатын сансыз ғаламшарларды демеп тұрады. Ол сыртқы энергиясының көмегімен көптеген шексіз материалдық планеталарды қамтитын көптеген материалдық әлемді ұстап тұрады.

Бһакти-йогамен (Құдайға сүйіспеншілікпен құлшылық етумен) айналысатындар Голока-дһамаға немесе Хари-дһамаға қол жеткізе алады; Махеша -дһамаға джнана-йогамен (философиялық ойшылдар, йогилар) айналысатындар қол жеткізеді; ал Деви-дһамада карма-йога (материалдық іс-әрекетпен айналысатындар) жүйесін ұстанатындар қалады.

Деви-дһамада қалуға мәжбүр болған тіршілік иелеріне үнемі дүниеге келіп, өліп отыруға тура келеді .

Leave a Reply

Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған